¦wiêtoch³owice le¿± w województwie ¶l±skim. Powiat grodzki, na Wy¿ynie Katowickiej, w obszarze ¼ród³owym Rawy (dorzecze Wis³y) i Bytomki (dorzecze Odry), w centrum GOP, miedzy Rud± ¦l±sk±, Chorzowem a Bytomiem. 58 tysiêcy mieszkañców (2002).
Do koñca XX w. du¿y o¶rodek przemys³owy zwi±zany z wydobyciem wêgla kamiennego i hutnictwem ¿elaza i cynku. W latach 90. XX w. wiêkszo¶æ przedsiêbiorstw poddano restrukturyzacji i przekszta³ceniom w³asno¶ciowym: Wiele firm przesta³o istnieæ, powsta³y mniejsze spó³ki produkcyjno-us³ugowe o zmodyfikowanym profilu dzia³alno¶ci. Do najwiêkszych zak³adów nale¿±: PMS Huta Florian SA (profile dla budownictwa, p³yty ocieplaj±ce i elewacyjne, blachodachówka), Zak³ady Urz±dzeñ Technicznych Zgoda SA (okrêtowe silniki spalinowe, górnicze maszyny wyci±gowe, prasy hydrauliczne, konstrukcje stalowe), ¦wiêtoch³owickie Przedsiêbiorstwo Robót In¿ynieryjnych Prin¿bud Sp. z o.o., Fabryka Kosmetyków Pollena-Malwa Sp. z o.o., Alpinus SA (odzie¿ i sprzêt turystyczny).
Muzeum Miejskie, Centrum Kultury ¦l±skiej z du¿ymi salami widowiskowymi, Towarzystwo Mi³o¶ników ¦wiêtoch³owic, chóry: Ex Animo, Magnificat, Chór Mêski ¦l±sk; wiele obiektów sportowo-rekreacyjnych (kompleks sportowy Ska³ka z zespo³em basenów, stadionem ¿u¿lowym i boiskami, tor motocrossowy d³. 1620 m).
¦wiêtoch³owice rozci±gaj± siê po obu stronach Drogowej Trasy ¦rednicowej (droga szybkiego ruchu Gliwice-Katowice) i najstarszej górno¶l±skiej linii kolejowej Katowice-Legnica (odcinek Gliwice-Mys³owice powsta³ 1846); uk³ad komunikacyjny uzupe³niaj± g³ówne ulice: Katowicka (jeden z ³adniejszych pasa¿y handlowo-us³ugowych w GOP), Bytomska, Chorzowska, £agiewnicka, Wojska Polskiego, Metalowców i ¦l±ska. Miasto tworz± 2 wyra¼nie odrêbne zespo³y przemys³owo-mieszkaniowe: ¶ródmie¶cie (historyczne ¦wiêtoch³owice) z dzielnicami Centrum i Zgoda oraz Lipiny, Chropaczów (dawniej odrêbne gminy), Pia¶niki. Wzd³u¿ ul. Katowickiej, w pobli¿u dworca kolejowego, zabudowa zwarta z prze³omu XIX i XX w. Stare osiedla robotnicze o gêstej zabudowie kontrastuj± z powojennymi osiedlami bloków mieszkalnych (Pa¶niki, Ska³ka, Na Wzgórzu, Le¶ne, S³oneczne). W mie¶cie liczne zapadliska górnicze, czê¶ciowo zagospodarowane do celów rekreacyjnych jako stawy, np. stawy Ska³ka, W±wóz, Kalina, Zacisze. Wiele terenów zielonych: 4 zespo³y le¶ne (najwiêkszy - Wzgórze Hugona), 8 parków (m.in. Ska³ka, Mieszkañców Meiloo) i ogródki dzia³kowe; wystêpuje wiele stanowisk zwierz±t endemicznych (traszka, kumak). Prowadzi siê intensywn± rekultywacjê terenów przemys³owych.
Osada le¶na wzmiankowana 1313; do 1532 w rêkach Piastów ¦l±skich; od 1327 pod zwierzchnictwem Czech, od 1526 w monarchii Habsburgów, od 1742 w pañstwie pruskim; od XIX w. rozwój górnictwa wêglowego, hutnictwa ¿elaza i cynku; od 1845 po³±czenie kolejowe; XIX-XX w. dzia³alno¶æ polskich towarzystw kulturalnych; udzia³ mieszkañców w powstaniach ¶l±skich 1919-21; w wyniku plebiscytu 1921 na Górnym ¦l±sku, od 1922 w granicach Polski, siedziba powiatu. We wrze¶niu 1939 walki harcerzy i by³ych powstañców ¶l±skich z Niemcami; w czasie okupacji niemieckiej 1939-45 wcielone do III Rzeszy, zak³ady przemys³owe przejête przez Niemców; 1943-45 podobóz obozu koncentracyjnego Auschwitz, 3 obozy pracy przymusowej, m.in. dla Polaków, Francuzów, Ukraiñców, W³ochów, Rosjan, ¯ydów (ok. 5 tysiêcy osób), 5 oddzia³ów roboczych jeñców sowieckich i brytyjskiego obozu w £ambinowicach; prawa miejskie 1 I 1940 (faktycznie od 1947). W II-VI 1945 obóz pracy (podlega³ Centralnemu Obozowi Pracy w Jaworznie) dla ok. 6 tysiêcy wiê¼niów - Niemców, Polaków, ¦l±zaków, Austriaków, Rumunów, Czechów, Francuzów, cz³onków NSDAP, SS, volksdeutschów i reichsdeutschów; wiê¼niowie pracowali w kopalniach, hutach i na kolei; na prze³omie VII i VIII 1945 epidemia tyfusu (ogó³em zmar³o ok. 2 tysi±ce osób); komendanci: A. Krut, S. Morel. W 1957 do ¦wiêtoch³owic w³±czono Lipiny i Chropaczów; 1951-75 i od 1999 siedziba powiatu.
Zabytki: ko¶cio³y parafialne: neogotycki ¦wiêtych Aposto³ów Piotra i Paw³a (1891), ¦w. Józefa (1931, Affa).
| Powierzchnia miasta | 13,31 km2 (1 331 ha) |
| Aktualna liczba mieszkañców (liczba ludno¶ci) | 55 172 |
| Liczba urodzeñ w 2006 roku | 545 |
| Liczba zgonów w 2006 roku | 623 |
| Ilo¶æ osób, które zameldowa³y siê do miasta w roku 2006 | 663 |
| Ilo¶æ osób, które wymeldowa³y siê z miasta w roku 2006 | 773 |
| Ilo¶æ osób, które pracuj± | 8 270 |
| Bezrobocie: liczba bezrobotnych mieszkañców | 3 062 |
| Ilo¶æ ksi±¿ek w miejskich bibliotekach | 189 086 sztuk |
| Nowopowsta³e mieszkania w 2006 roku | 4 (o ¶redniej powierzchni 169,3 m2) |
| Nowe budynki oddane do u¿ytku w 2006 roku | 8 |
| Ilo¶æ firm, instutycji i przedsiêbiorstw (podmiotów gospodarczych) dzia³aj±cych na terenie miasta | 3 768 |
| Dochody miasta (gminy) | 125 381 609,16 z³ |
| Wydatki miasta (gminy) | 123 695 028,90 z³ |
| ¦rednia pensja w ¦wiêtoch³owicach | 2 213,47 z³ (co stanowi 83,9% ¶redniej krajowej) |
| Ilo¶æ samochodów osobowych w powiecie ¦wiêtoch³owicach | 11 745 |
| Ilo¶æ ofiar ¶miertelnych w wypadkach drogowych na 100 tysiêcy mieszkañców | 9,1 |